بوی نفس دایناسور تی. رکس چگونه بود؟
آیا تا به حال به این فکر کردهاید که بوی نفس کشیدن دایناسور تی. رکس چگونه بود؟ در ادامه به این سوال پاسخ میدهیم.
دنیای میلیونها سال پیش را تصور کنید. در یک محوطه باز جنگلی هستید که اطرافش را درختان بلند سوزنیبرگ احاطه کردهاند. ناگهان درختان کنار میروند و یک تیرانوسوروس رکس با قدمهای سنگین وارد میدان دید میشود. هر چه نزدیکتر میآید، هوا بوی ترس و بوی خود تی.رکس را پر میکند. اما نفس تی.رکس دقیقاً چه بویی داشت؟ کارشناسان معتقدند خوشایند نبوده است.
در سال ۲۰۱۸، موزه فیلد در شیکاگو نمایشگاه جدیدی را با محوریت Sue، فسیل یک تی.رکس به بلندی ۱۳ فوت و درازای ۴۰ فوت، افتتاح کرد. Sue یکی از کاملترین فسیلهای تی.رکس است که تاکنون یافت شده و بن میلر، طراح نمایشگاه در موزه، میخواست تجربه بازدید از نمایشگاه سو را با تحریک حسهای بازدیدکنندگان، از جمله حس بویایی، تا حد ممکن غرقکننده کند. او میگوید:
همه میدانند تی.رکس چیست، اما آیا تا به حال به این فکر کردهاند که نفسش چه بویی دارد؟
تی.رکس نفس بسیار بدبو و متعفنی داشت
در این نمایشگاه مجموعاً چهار بوی متفاوت گنجانده شده بود. سه بو مربوط به گیاهان بود و چهارمی نمایانگر نفس سو. این آخرین بو، به طور خلاصه، وحشتناک بود. میلر میگوید:
تی.رکس دندانهایی با فاصله نسبتاً زیاد از هم دارد. بیشتر خوراک خود را کامل میبلعید و نتیجه این کار احتمالاً این بود که تکههای زیادی از گوشت برای مدت طولانی در دهانش گیر میکرد.
تیم سازنده قصد داشت بوی گوشت در حال پوسیدن را بازسازی کند تا این وضعیت نه چندان بهداشتی دهان را بازآفرینی نماید. راهحل از جایی غیرمنتظره آمد. میلر توضیح میدهد:
معلوم شد که برای ایجاد این بو، مادهای سنتزی به نام بوی جسد در حال پوسیدن وجود دارد که برای آموزش سگهای جستجوگر در بلایا تولید میشود.
در ابتدا، بوی جسد کمی بیش از حد تنفرآور بود که بر بازدیدکنندگان بیخبر موزه فیلد رها شود، بنابراین تا حدی ملایمتر شد.
بوی جنگل در اواخر دوره کرتاسه چگونه بود؟
احتمالاً Sue آنقدر مشغول شکار بود که متوجه نمیشد شدیداً به یک نعناع تنفسی نیاز دارد. اما این دایناسور عظیمالجثه قطعاً میتوانست دنیای اطرافش را با دقت زیادی بو کند. پس جنگلی که سو در آن زندگی میکرد چه بویی داشت؟
گرچه جانوران این جهان باستانی با امروز متفاوت بودند، اما میتوانیم مشابه بسیاری از این بوهای دیرینه را امروز بیابیم. سه بوی دیگری که میلر برای نمایشگاه موزه فیلد طراحی کرد، منعکسکننده جنگلهای ماقبل تاریخ در آمریکای شمالی بود که تی.رکس روزگاری در آنها پرسه میزد. در حقیقت، این بوها بیش از آنچه فکر میکنید آشنا هستند. میلر میگوید:
در این مقطع زمانی، ۶۶ میلیون سال پیش، گیاهان گلدار تقریباً همه جا را گرفته بودند. تیم سازنده برای بازسازی بوی جنگل باستانی از سه رایحه استفاده کرد: ریشه زنجبیل، لالهدرختی و سرو.
این بوها از آن زمان تاکنون بخشی از نمایشگاه Sue بودهاند و در میان کودکانی که از موزه بازدید میکنند بسیار محبوب شدهاند.
بوی شام از نگاه تی.رکس
موزه فیلد تنها موزهای نیست که بینی بازدیدکنندگان را به گذشته میفرستد. بخش داینوسفر در موزه کودکان ایندیاناپولیس نیز بوهایی را به دنیای غوطهورکننده خود اضافه کرده است؛ فضایی که بازدیدکنندگان را به اواخر دوره کرتاسه، بین ۶۸ تا ۶۶ میلیون سال پیش، میبرد.
در بخشی از این نمایشگاه، یک کیوسک از بازدیدکنندگان میخواهد بین سه ظرف معطر یکی را انتخاب کنند و تصمیم بگیرند کدام بو نمایانگر چیزی است که تی.رکس میخواسته بخورد.
ملیسا پدرسون، طراح نمایشگاه در موزه کودکان ایندیاناپولیس، میگوید که دو بو مربوط به گیاهان بود، مگنولیا و کاج، که برای تی.رکس گوشتخوار جذابیتی نداشت.
تیم پدرسون میخواست سومین بو شبیه سرگین دایناسور منقار اردکی به نام هادروسور باشد. پدرسون میگوید که موزه با یک تولیدکننده بو تماس گرفت و او توصیه کرد بهترین راه برای شبیهسازی سرگین این جانور بزرگ گیاهخوار، استفاده از بویی است که توسط یک جانور گیاهخوار بزرگ منقرضنشده و مشابه دفع میشود. در نهایت تیم یک شیشه از عطر سرگین فیل تهیه کرد. پدرسون میگوید:
بوی این شیشه کاملاً ناخوشایند نبود و تا حدی بوی شیرینی دارد. آزمایشهای بویایی در موزه ما به بازدیدکنندگان کمک میکند تا در فضاهای نمایشی غرق شوند. همیشه هدف، برانگیختن احساسات در فضاهای ماست.
گشودن پنجرهای به سوی زمانی بس دیرینه، فقط برای کشف این که برخی بوها میلیونها سال دوام میآورند، همواره واکنش کودکان و خانوادههایی را که از موزه بازدید میکنند برمیانگیزد. پدرسون میگوید:
در بسیاری از فضاهای ما، احساساتی که سعی میکنیم برانگیزیم شگفتی و لذت است. ما مقدار زیادی از آن را میبینیم.
