دانشمندان راز مقابله با چاقی را کشف کردند
چاقی اکنون حدود ۴۰ درصد از بزرگسالان ایالات متحده را درگیر کرده و به یکی از مهمترین عوامل ایجاد بیماریهای مزمن در کشورهای غربی تبدیل شده است.
نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد پروتئینی به نام MTCH2 که با نام Mitch نیز شناخته میشود، نقش مهمی در نحوه مدیریت چربی در سلولهای انسان دارد. پژوهشگران دریافتند کاهش فعالیت این پروتئین باعث میشود چربیها با سرعت بیشتری برای تولید انرژی مصرف شوند و در عین حال روند تشکیل سلولهای جدید ذخیرهکننده چربی نیز کاهش پیدا کند.
این یافتهها ادامه تحقیقاتی است که همین گروه پژوهشی حدود یک دهه قبل روی موشها انجام داده بودند؛ مطالعهای که در آن نیز نتایج مشابهی درباره نقش پروتئین میچ به دست آمده بود.
نقش سبک زندگی و داروهای جدید
در پنجاه سال گذشته، بخش بزرگی از کشورهای غربی با بحران چاقی روبهرو شدهاند. گسترش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده و تغییر سبک زندگی به سمت کمتحرکی، از جمله ساعتهای طولانی کار در محیطهای اداری یا سپری کردن زمان زیاد پشت فرمان خودرو، شرایطی ایجاد کرده که اکنون حدود ۴۰ درصد از بزرگسالان آمریکا با چاقی دستوپنجه نرم میکنند. اگرچه رعایت رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی همچنان مهمترین راهکارهای کنترل وزن به شمار میروند، اما پیشرفتهای علمی در سالهای اخیر ابزارهای تازهای را نیز در اختیار پزشکان قرار داده است.
در پژوهشی که در نشریه The EMBO Journal منتشر شده، دانشمندان، توانایی پروتئین MTCH2 را در کاهش چربی بدن بررسی کردند. این پروتئین به طور معمول در فرآیند مرگ برنامهریزیشده سلولها، تنظیم عملکرد میتوکندری و سوختوساز بدن نقش دارد. با این حال، آتان گروس، نویسنده ارشد این تحقیق، بیش از ده سال است که روی اثرات کاهش فعالیت این پروتئین مطالعه میکند. بررسیهای او نشان دادهاند که غیرفعال شدن Mitch، سرعت مصرف چربیها و کربوهیدراتها را افزایش میدهد و همزمان از تشکیل سلولهای چربی تازه جلوگیری میکند.
آتان گروس در توضیح این نتایج گفت که متوجه شدند حذف Mitch باعث کاهش چشمگیر چربی موجود در غشای سلولها میشود. همزمان میزان ترکیبات چربی که برای تولید انرژی مورد استفاده قرار میگیرند افزایش یافت و همین موضوع نشان داد چربیهای موجود در غشا شکسته شده و به عنوان سوخت مصرف میشوند. او افزود که یافتههای این پژوهش نشان میدهد Mitch تعیین میکند چربی در سلولهای انسان چه سرنوشتی داشته باشد.
تأثیر Mitch بر تشکیل سلولهای چربی
پژوهشگران علاوه بر بررسی مصرف چربی، نقش Mitch را در فرآیند ذخیره چربی نیز مطالعه کردند. با توجه به اینکه زنان مبتلا به چاقی میزان بیشتری از این پروتئین را در بدن خود دارند، آنها احتمال دادند Mitch در تمایز سلولی نیز نقش داشته باشد.
نتایج نشان داد این پروتئین به سلولهای پیشساز که مرحلهای بین سلولهای بنیادی و سلولهای بالغ را طی میکنند، کمک میکند تا چربی بیشتری ذخیره کرده و در نهایت به سلولهای چربی بالغ تبدیل شوند. اما زمانی که فعالیت Mitch کاهش یافت، تعداد سلولهای چربی بالغ نیز کمتر شد. آتان گروس در این باره گفت که فرآیند انباشته شدن چربی به انرژی فراوان نیاز دارد، اما در سلولهایی که فاقد میچ هستند، انرژی کافی در دسترس نیست و به همین علت تشکیل سلولهای چربی با محدودیت مواجه میشود.
به باور پژوهشگران، پروتئین MTCH2 در گذشتههای دور به بقای انسان کمک میکرد، زیرا هنگام کمبود غذا نقش یک ذخیره مطمئن انرژی را بر عهده داشت. اما در دنیای امروز که دسترسی به مواد غذایی فراوان است، همین ویژگی به عاملی نامناسب برای سلامت انسان تبدیل شده است. اگر در آینده درمانهایی طراحی شوند که عملکرد میچ را با شرایط زیستی امروزی هماهنگ کنند، شاید بتوان گام بزرگی برای مهار بحران جهانی چاقی برداشت.
