بیمه در طوفان ریسکهای جدید؛ از هرمز تا هوش مصنوعی
صنعت بیمه جهان در سال ۲۰۲۶ در نقطهای ایستاده که دیگر نمیتوان آن را با قواعد گذشته تحلیل کرد. جنگها، تغییرات اقلیمی، رشد حملات سایبری و ورود هوش مصنوعی به فرآیندهای بیمهای، ساختار سنتی این صنعت را به چالش کشیدهاند. در یک سو، هزینه پوشش ریسکهای بزرگ مانند جنگ و بلایای طبیعی به سرعت افزایش یافته و در سوی دیگر، فناوریهای نوین در حال تغییر شیوه ارزیابی ریسک، فروش بیمه و پرداخت خسارت هستند.
به گزارش دنیای بیمه، بازار بیمه اکنون با پرسشی اساسی روبهرو است؛ آیا مدلهای سنتی که برای جهانی با ریسکهای قابل پیشبینی طراحی شده بودند، توان پاسخگویی به عصر جدیدی از بحرانهای همزمان را دارند؟
تنگه هرمز؛ پیوند نفت، جنگ و بیمه
یکی از مهمترین نشانههای تغییر شرایط بازار، جهش کمسابقه نرخ بیمه جنگ برای کشتیها در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز است. افزایش درگیریهای نظامی میان آمریکا و ایران و نگرانی از حمله به کشتیهای تجاری باعث شده شرکتهای بیمه دریایی بار دیگر قیمت پوشش ریسک جنگ را افزایش دهند.
بر اساس برآوردهای بازار، نرخ بیمه جنگ کشتیها اکنون بین ۳ تا ۱۰ درصد ارزش بدنه شناورها در نوسان است؛ رقمی که فاصله زیادی با شرایط پیش از بحران دارد، زمانی که این نرخ حدود ۰.۲۵ درصد ارزش کشتی بود.
برای یک نفتکش ۱۰۰ میلیون دلاری، این تغییر به معنای افزایش هزینه بیمه از حدود ۲۵۰ هزار دلار به چند میلیون دلار است. چنین افزایشی تنها یک مسئله برای مالکان کشتی نیست، بلکه میتواند هزینه زنجیره تأمین انرژی و تجارت جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
مارکوس بیکر، مدیر جهانی بیمه دریایی، محموله و لجستیک در شرکت مارش، وضعیت بازار را شبیه حرکت قیمت نفت توصیف کرده و گفته است نرخها تحت تأثیر مستقیم تحولات امنیتی منطقه بالا و پایین میشوند.
تجربه تنگه هرمز بار دیگر نشان داد که صنعت بیمه تا چه اندازه به تحولات سیاسی و ژئوپلیتیک وابسته است. یک بحران نظامی در یک نقطه محدود میتواند هزینه ریسک را برای شرکتهایی در سراسر جهان افزایش دهد.
هوش مصنوعی جای خود را بیمه باز میکند
در حالی که بخش بزرگی از بحثهای صنعت بیمه درباره هوش مصنوعی همچنان حول آینده این فناوری میچرخد، برخی شرکتها وارد مرحله استفاده عملیاتی از آن شدهاند.
شرکت Archy با معرفی محصول جدید خود تلاش کرده یکی از پرهزینهترین فرآیندهای اداری در مراکز درمانی یعنی ثبت پرداختهای بیمهای را متحول کند. این سامانه با استفاده از هوش مصنوعی میتواند اسناد پرداخت بیمه را تحلیل کند، اطلاعات را با پروندههای موجود تطبیق دهد و پرداختهایی را که مطابق انتظار انجام شدهاند، بدون دخالت انسانی ثبت کند.
این تغییر شاید در نگاه اول یک تحول کوچک در یک فرآیند اداری به نظر برسد، اما اهمیت آن در تغییر نگاه صنعت بیمه است. سالها بخش زیادی از هزینه شرکتهای بیمه و مراکز درمانی صرف فعالیتهای تکراری، ورود اطلاعات و بررسی اسناد شده است. اکنون هوش مصنوعی در حال انتقال نیروی انسانی از کارهای دستی به سمت تصمیمگیری و مدیریت موارد پیچیدهتر است.
این روند تنها به پرداخت خسارت محدود نمیشود. از قیمتگذاری بیمهنامهها گرفته تا شناسایی تقلب و ارزیابی ریسک، داده و الگوریتم به تدریج به بخش جداییناپذیر بیمهگری تبدیل میشوند.
ریسک سایبری؛ تهدید جدید
همزمان با رشد فناوری، نگرانیهای جدیدی نیز برای بیمهگران ایجاد شده است. در بازار بیمه سایبری، کارشناسان معتقدند بزرگترین نقطه ضعف شرکتها نه در سیستمهای داخلی، بلکه در زنجیره تأمین فناوری آنها قرار دارد.
بسیاری از سازمانها تصور میکنند با واگذاری خدمات فناوری به شرکتهای بیرونی، بخشی از مسئولیت امنیتی خود را منتقل کردهاند؛ اما تجربه حملات بزرگ سایبری نشان داده است که یک شرکت ثالث میتواند به دروازه ورود مهاجمان تبدیل شود.
در نشست تخصصی InsuranceFest 2026، کارشناسان بازار بیمه سایبری هشدار دادند که بررسی امنیت یک تأمینکننده کافی نیست و شرکتها باید تصویری کامل از شبکه ارتباطی، قراردادها و دسترسیهای فناوری خود داشته باشند.
در کنار این موضوع، هوش مصنوعی نیز چالش جدیدی برای بیمهگران ایجاد کرده است. برخی بیمهگران در حال بازنگری شرایط بیمهنامههای مسئولیت حرفهای و سایبری هستند تا مشخص کنند خسارت ناشی از تصمیمهای گرفتهشده توسط سیستمهای هوش مصنوعی چگونه باید پوشش داده شود.
بازگشت سرمایههای بزرگ به بازار اتکایی
در بازار بیمه اتکایی، داستان متفاوت است. افزایش سرمایههای موجود باعث شده رقابت میان بیمهگران اتکایی بیشتر شود و فشار برای کاهش نرخها افزایش یابد.
بر اساس دادههای بازار، سرمایه جهانی اتکایی به حدود ۶۶۰ میلیارد دلار رسیده است؛ سطحی از سرمایه که فضای تازهای برای بیمهگران اولیه ایجاد کرده است.
شرکتهایی مانند Aon و QBE نیز با انتصاب مدیران جدید در حوزه سرمایه و اتکایی تلاش دارند خود را برای این شرایط آماده کنند. کاهش نرخ بیمههای اتکایی اموال فاجعهآمیز نیز ادامه یافته و در تمدیدهای جولای ۲۰۲۶ حدود ۱۶ درصد کاهش ثبت شده است.
این کاهش میتواند فرصت بیشتری برای مذاکره بیمهگران با شرکتهای اتکایی ایجاد کند و در نهایت بخشی از فشار هزینهای را از دوش بیمهگذاران بردارد؛ البته به شرط آنکه یک حادثه بزرگ طبیعی یا فاجعه انسانی دوباره تعادل بازار را بر هم نزند.
کارگزاریهای بیمه در مسیر هوشمند شدن
تحول فقط در شرکتهای بیمه رخ نمیدهد. شبکه توزیع نیز در حال تغییر است. شرکت American Growth Insurance با جذب نزدیک به ۷۰ میلیون دلار سرمایه، مدلی جدید برای آینده کارگزاری بیمه معرفی کرده است؛ مدلی که هدف آن خرید کارگزاریهای سنتی و تبدیل آنها به کسبوکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی است.
این شرکت اعلام کرده است در همکاری آزمایشی با چندین کارگزاری توانسته سودآوری آنها را بیش از ۵۰ درصد افزایش دهد.
پیام این حرکت روشن است: آینده کارگزاری بیمه نه حذف رابطه انسانی، بلکه ترکیب تجربه و اعتماد سنتی با قدرت تحلیل فناوری خواهد بود.
زلزله ونزوئلا؛ شکاف خسارت و پوشش بیمهای
در سوی دیگر بازار، حوادث طبیعی بار دیگر یکی از مشکلات قدیمی صنعت بیمه را آشکار کردهاند؛ فاصله میان خسارت واقعی و میزان پوشش بیمهای.
زلزلههای شدید ونزوئلا در ژوئن ۲۰۲۶ خسارتهای گستردهای ایجاد کرد. برآورد سازمان ملل، خسارت اقتصادی این حادثه را حدود ۳۷ میلیارد دلار اعلام کرده است، اما بخش بزرگی از این خسارت خارج از پوشش بیمه خصوصی قرار دارد.
این حادثه نمونهای دیگر از «شکاف حفاظتی بیمه» است؛ مسئلهای که بسیاری از کشورهای در معرض بلایای طبیعی با آن مواجه هستند.
کارشناسان معتقدند بیمههای سنتی به تنهایی قادر به پاسخگویی به حجم فزاینده خسارتهای طبیعی نیستند و استفاده از ابزارهایی مانند بیمههای پارامتریک میتواند سرعت تأمین مالی پس از بحران را افزایش دهد.
رقابت کشورها برای ساختن بازارهای جدید بیمه
در اروپا نیز رقابت برای جذب فعالیتهای بیمهای شدت گرفته است. بریتانیا با ارائه چارچوب جدید برای شرکتهای بیمه (Captive Insurance) تلاش دارد خود را به یکی از مراکز مهم این بازار تبدیل کند.
مقررات پیشنهادی جدید قرار است فرآیند صدور مجوز را سریعتر، الزامات سرمایهای را متناسبتر و نظارت را سادهتر کند. هدف اصلی این است که شرکتهای بزرگ بتوانند بخشی از ریسکهای خود را در ساختارهای بیمهای اختصاصی مدیریت کنند.
بیمه آینده؛ صنعتی برای پیشبینی ریسک
تصویر کلی بازار بیمه جهان نشان میدهد این صنعت در حال عبور از یک دوره تاریخی است. بیمهگران دیگر فقط پس از وقوع حادثه وارد عمل نمیشوند، بلکه باید پیش از وقوع ریسک، آن را شناسایی و مدیریت کنند.
از تنگه هرمز تا مراکز داده، از زلزله تا هوش مصنوعی، مرزهای جدید بیمه در حال شکلگیری است. شرکتهایی که بتوانند فناوری، سرمایه و دانش ریسک را کنار هم قرار دهند، بازیگران اصلی آینده خواهند بود.
در عصر جدید، مزیت رقابتی بیمهگران نه فقط در میزان سرمایه یا تعداد بیمهنامهها، بلکه در توانایی آنها برای فهمیدن جهانی است که هر روز غیرقابل پیشبینیتر میشود.
کپی لینک لینک کپی شد 1405-04-26 خواندن این مطلب 5 دقیقه زمان میبرد
