جهان ممکن است آنطور که فکر میکردیم در حال انبساط نباشد
جهان ممکن است آنگونه که تاکنون تصور میکردیم در حال گسترش نباشد. پژوهشی تازه چنین احتمالی را مطرح کرده است.
تا امروز، دیدگاه رایج در میان دانشمندان این بوده که روند انبساط جهان نهتنها ادامه دارد، بلکه با گذشت زمان سریعتر نیز میشود. اکنون یک مقاله علمی جدید نشان میدهد که شاید برداشت ما از نحوه گسترش جهان اشتباه بوده باشد.
چندین دهه است که اخترشناسان بر این باورند که سرعت انبساط کیهان بهتدریج افزایش مییابد. شواهدی که به عنوان تأیید این ایده شناخته میشدند سالها پیش ارائه شدند و حتی در سال ۲۰۱۱ جایزه نوبل فیزیک را برای پژوهشگران این حوزه به ارمغان آوردند.
با این حال، نتایج یک مطالعه تازه نشان میدهد که این تصور ممکن است نادرست باشد. بر اساس یافتههای جدید، به جای افزایش سرعت انبساط، احتمال دارد جهان در حال کاهش سرعت گسترش خود باشد.
اگر این نتایج تأیید شوند، پیامدهای بسیار مهمی برای درک ما از ساختار و تاریخچه کیهان خواهند داشت. این ادعا از همین حالا نیز بحثهای گستردهای را در جامعه علمی برانگیخته است. حتی در همان نشریهای که مقاله اصلی منتشر شد، مقاله دیگری از سوی گروهی از پژوهشگران منتشر شده که نتیجهگیریهای این تحقیق را به چالش کشیده.
پژوهشگرانی که این نتایج غیرمنتظره را ارائه کردهاند معتقدند دلیل تفاوت یافتههایشان، وجود خطایی در روش محاسبه و در نظر گرفتن برخی عوامل اساسی در اندازهگیری نرخ انبساط جهان بوده.
بیش از بیستوپنج سال است که دانشمندان برای سنجش میزان گسترش کیهان از گروهی از ستارههای منفجرشده استفاده میکنند. مجموعهای از دادهها به نام پانتئون پلاس که اطلاعات بیش از ۱۷۰۰ ابرنواختر نوع Ia را در بر میگیرد، یکی از مهمترین منابع مورد استفاده اخترشناسان برای این منظور محسوب میشود.
در پژوهش جدید، دانشمندان بار دیگر به سراغ همین مجموعه دادهها رفتند. آنها از یک پیشنهاد علمی تازه بهره گرفتند که بر اساس آن باید سن ستارهها در زمان انفجار در محاسبات لحاظ شود. آنها همچنین بررسی کردند که آیا نرخ انبساط جهان در همه جهتها یکسان است یا خیر؛ موضوعی که تاکنون یکی از فرضهای اصلی کیهانشناسی به شمار میرفت.
نتایج تحلیلها نشان داد که پس از اعمال این اصلاحات، دادهها دیگر از شتابگیری یکنواخت انبساط جهان پشتیبانی نمیکنند. افزون بر این، یافتهها حاکی از آن هستند که در مجموع سرعت گسترش کیهان ممکن است رو به کاهش باشد، نه افزایش.
دانشمندان امیدوارند بتوانند این نتایج را با استفاده از پروژه بررسی میراث فضا و زمان در رصدخانه روبین آزمایش کنند. این طرح طی یک دوره دهساله، تصویری گسترده از آسمان شب تهیه خواهد کرد و امکان مطالعه صدها هزار ابرنواختر دیگر را برای پژوهشگران فراهم میسازد.
این پژوهش در مقالهای با عنوان Pantheon + supernovae corrected for progenitor age indicate the universe is decelerating در نشریه ماهانه انجمن سلطنتی اخترشناسی منتشر شده است.
