آب مروارید شایعترین علت کم بینایی است
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ دکتر قاسم فخرایی رئیس بیمارستان چشم فارابی در گفت و گو با برنامه ضربان سلامت در ارتباط با بیماری های چشم صحبت کرد.
این گفت و گو را به صورت سوال و جواب در ادامه بخوانید.
دکتر فخرایی در ابتدای این برنامه درباره عمل بیماری آب مروارید گفت: آب مروارید را به معمولاً به سه علت عمل میکنیم و معمولاً در سه مورد آب مروارید را درمی آوریم، یک کدر شود، یعنی آب مروارید بیاورد، وقتی از دیدشان ناراضی هستند عمل میکنیم. معمولاً آب مرواریدهای رسیدهای که نمای مروارید شکل پیدا میکنند این گونه هستند. یکی هم برای رفع بعضی از عیوب در سنین خاص میتوانیم و سوم هم در موارد گلوکوم زاویه بسته، گلوکوم زاویه بسته را هم معمولاً عمل آب مروارید انجام میدهیم که زاویه چشم را باز کنیم، خروجی چشم را بهتر کنیم. در این سه مورد اصلی عمل آب مروارید انجام میدهیم.
سؤال: آب مروارید و آب سیاه باعث نابینایی میشود؟
آب مروارید شایعترین علت کم بینایی است. پس کدورت لنز، مثل دوربین فیلمبرداری است که لنز آن کثیف شده باشد، تصویر ناقص است. پس باعث کم بینایی و در موارد پیشرفته باعث نابینایی میشود ولی معمولاً نابینایی قابل برگشت دارد وقتی آب مروارید را عمل میکنیم یعنی لنز کدر را درمی آوریم و لنز مصنوعی شفاف جایگزین آن میشود، یعنی فرد به صورت کامل برمی گردد. دو حالت لنز ما لنز طبیعی چشم ما در ایجاد آب سیاه دخالت دارد، یکی آب مرواریدهایی که خیلی طول کشیده باشد وسفید رنگ داشته باشد این میتواند لنز داخل چشم متورم شود، زاویه چشم را ببندد و فشار چشم ناگهانی بالا برود که امروز خیلی اینها نادر دیده میشود.
همچنین بعد از عمل آب مروارید اگر سن فرد بالا نباشد عمل لیزیک برای بیمار انجام میشود. ولی آب مروارید یا کدورت لنز یک پدیده وابسته به سن است و در سنین بالا ایجاد میشود، اکثر افراد بالای ۵۰ یا ۶۰ سال هستند.
سؤال: درخصوص اشک مصنوعی بفرمایید؟
دکتر فخرایی: اشک مصنوعیها به ویژه یکبار مصرفها که نگهدارنده ندارد به طور معمول ضرری ندارد. منتها مصرف بی رویه از آن باب شده است که تصور میشود اشک مصنوعی به سلامت چشم کمک میکند. کسی باید از اشک مصنوعی استفاده کند، اشک مصنوعی به جای اشک چشم است یا کمک کننده برای مرطوب نگه داشتن سطح چشم است، در افرادی که خشکی چشم دارند و عمل پی آر کی کردهاند و دچار مشکل شدهاند در این موارد استفاده میشود.
سؤال: ریختن موادی در چشم مثل عسل را بفرمایید؟
دکتر فخرایی: ریختن این موارد در چشم فاجعه است، که در فرهنگ جامعه ما باب شده است. سطح چشم بسیار حساس است، سلولهای بسیار حساسی دارد. سطح چشم ما را نرم نگه دارند. همچنین اشک و قدرت چربی لبه پلک، اینها مجموعاً محتوای اشک ما را تشکیل میدهند. این سلولها بسیار حساس هستند و در محیط کاملاً با پی اچ معمولی باید زندگی کنند. وقتی آبلیمو که اسیدی است در چشم میریزید این سلولها را میکشید و میسوزانید. ریختن آبلیمو و عسل در چشم باعث سلامت چشم نیست و اینها همه فاجعه است. اگر چشم ما خشک است میتوانید از انواع نرم کنندهها استفاده کنید، دست ساز نه، در داروخانهها باید تهیه شوند با پی اچ و محتوا و غلظت استاندارد، غیر از اینها هیچ چیزی نیازی نیست که برای سطح چشم استفاده شود.
سؤال: در خصوص عینک آفتابی بفرمایید؟
دکتر فخرایی: اولاً حفاظت از اشعه آفتاب برای چشم بسیار مفید است. پس تلاش کنیم اگر جایی نور محیط شدید است به ویژه روی قلهها و بلندی ها، کنار دریاها و ساحل و در برف، هرجایی که رفلکس آفتاب زیاد است، به ویژه نواحی جنوبی کشور، حتماً توصیه داریم که از عینکهای آفتابی استفاده شود. اینکه از چه عینک آفتابی استفاده کنیم، رنگ آن هیچ اهمیتی ندارد.
سؤال: در خصوص قوز قرنیه بفرمایید؟
دکتر فخرایی: به طور کلی عملهای لیزری قرنیه برای اصلاح عیوب انکساری در افرادی که قوز قرنیه شدید دارندامکانپذیر نیست. قوز قرنیه بعد از سنهای ۳۰ سال پایدار میشود و پیش رونده نیست.
سؤال: آیا آب سیاه باعث کوری چشم فرد میشود یا نه؟
فخرایی: یک باور غلط قدیمی وجود دارد که اسم آن هم کمی غلط انداز است که کسی که آب سیاه بگیرد، پس کور و نابینا میشود، اما باید عنوان کنم که با امکاناتی که امروزه در کشور در اختیار داریم، این اتفاق نمی افتد اکثر موارد آب سیاه را میشود متوقف کرد و از پیشرفت آن جلوگیری کرد یا حداقل روند آن را خیلی کند کرد، مگر این که فرد در مراحل دیررس به ما مراجعه کرده باشد که خیلی از قبل پیش رفته باشد، پس توصیه این است که اولاً مراجعه کنید و از پزشک خود بخواهید در مورد وجود یا نبود آب سیاه بررسی کند و دوم چه با قطره، لیزر یا عمل، امروزه اکثر موارد گُلوکوم یا آبسیاه را میشود متوقف کرد و همان بینایی که فرد دارد برای فرد حفظ کرد، خیلی جای نگرانی نیست، امروز جراحان ماهری هم در کشورمان داریم و میتوانند در این زمینه به بیماران کمک کنند.
سؤال: آیا عمل PRK انجام داده باشیم، ممکن است دوباره چشم ما ضعیف شود و نیاز داشته باشیم این عمل لیزری را تکرار کنیم یا نه؟
فخرایی: بعضی موارد ممکن است قسمتی یا تمام شماره فرد برگردد، که خیلی کم اتفاق میافتد. بستگی دارد قبلاًٌ شماره عینک و ضخامت قرنیهاش چقدر بوده و به ویژه فرد در چه سنی بوده که تحت عمل قرار گرفته؟ اینها همه عواملی هستند که میتوانند در برگشت یا پیشرفت شماره عینک دوباره بعد از عمل PRK نقش داشته باشند.
سؤال: از کجا متوجه شویم که آب مروارید داریم؟
فخرایی: خیلی ساده؛ دید ما تار میشود، دید دور ما تار میشود. آب مروارید خطری ندارد، نگران نباشید، ما روزانه تعداد زیادی مراجعه کننده داریم که میگویند آمدهام تا این آبمروارید من تبدیل به آبسیاه نشود و امثال آن، اصلاً آبمروارید؛ چیز مخفی نیست، آب مروارید دید معمولی مرا تار میکند؛ صورتها و تلویزیون را تار میبینم، ممکن است در خانهام تار ببینم، البته این که در خواندن مشکل دارم، پیرچشمی هم میتواند باشد؛ به ویژه در بالای 45 سال، آن میتواند نقش بازی کند. ولی آبمروارید باعث تاری دید میشود و اصلاً چیز مخفی هم نیست.
سؤال: درباره التهاب چشم بفرمایید؟
فخرایی: التهاب داخل چشم علتهای زیادی دارد؛ از علتهای خودایمنی تا عفونی ممکن است باعث التهاب چشم شده باشد و حتماً توصیه میکنم این بیماران به درمانگاه یووِئیت مراجعه کنند.
